تحلیل اثرات اقتصادی و رفاهی تشکیل بازار آب آبیاری در استان قزوین

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

دانشگاه زابل

چکیده

بازار آب به عنوان ابزاری اقتصادی سبب توسعه ی تمرکززدایی و تخصیص بهینه منابع آب بین مصرف کنندگان می شود. به همین منظور، در مطالعه حاضر اثرات اقتصادی و رفاهی تشکیل بازار آب در استان قزوین مورد بررسی قرارگرفت و پتانسیل انتقال آب تحت شرایط کم آبی در سطح شهرستان‌های این استان ارزیابی شد. برای نیل به اهداف فوق، از مدل برنامه‌ریزی ریاضی مثبت (PMP) و توابع تولید منطقه‌ای محصولات کشاورزی (SWAP) استفاده شد. جهت دستیابی به نتایج کاربردی، تابع تولید با کشش جانشینی ثابت و تابع هزینه به شکل نمایی در مدل برنامه-ریزی ریاضی مثبت گنجانده شد. داده های موردنیاز مربوط به سال 91-1390 بود که با مراجعه مستقیم به ادارات ذی‌ربط در استان قزوین جمع‌آوری شد. حل مدل در شش مرحله پیاپی و در محیط نرم افزاری GAMS نسخه 9/23 صورت گرفت. پس از حل مدل، تغییرات سطح زیرکشت محصولات آبی، سود ناخالص کشاورزان و نیروی کار مازاد در سطح منطقه ای و در دو حالت (وجود بازار آب و عدم وجود بازار آب) محاسبه شد. نتایج نشان داد که با برقراری بازار آب در استان قزوین مجموع اراضی آبی 2/1 درصد، مجموع سود ناخالص کشاورزان 86/1 درصد و مجموع نیروی کار بکارگرفته‌شده در بخش کشاورزی 81/1 درصد افزایش می‌یابد. در پایان، با توجه به نقش حمایتی و سازنده بازارهای آب منطقه ای، مهیاشدن زمینه و شرایط لازم برای برقراری و استفاده بهینه از مکانیسم این نوع نهادها در استان قزوین پیشنهاد شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Analysis of the Economic and Welfare Impacts of Establishing Irrigation Water Market in Qazvin Province

نویسنده [English]

  • abouzar parhizkari
چکیده [English]

In this study economic and welfare impacts of establishing irrigation water market in Qazvin province as well as potentiality of irrigation water transfer under stress irrigation conditions in the cities of Qazvin province were analyzed. To achieve the above objectives, Positive Mathematical Programming model and State Wide Agricultural Production functions were used. To achieve applicable results, the production function with a constant elasticity of substitution and cost function with an exponential form were included into the Positive Mathematical Programming model was imported. The study data for the year 2011-2012 was collected by asking the relevant offices in each city of Qazvin province. The proposed model was solved in six successive stages using the GAMS software. After solving the model, amount changes in the area of irrigated crops, farmer's gross profit and labor surplus under the two conditions of “existence of water market” and “lack of water market “at the regional level were calculated. The results showed that establishing irrigation water market increases total irrigated lands for 1/2 percent, total farmer’s gross profit for 1/86 percent and total labor force employed in agriculture for 1/8 percent in the province. Ultimately, considering the supportive and constructive role of regional water markets, it is recommended to provide necessary conditions and tools to establish an optimal use of such a mechanism associated with the type of market in Qazvin province.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Keywords: Water Market
  • Positive Mathematical Programming
  • Spatial Aggregation
  • SWAP model
  • Qazvin