سازه های موثر بر مشارکت کشاورزان در مدیریت آبیاری: کاربرد تحلیل مسیر

نوع مقاله : مقالات پژوهشی

نویسندگان

چکیده

چکیده
بالاترین میزان مصرف آب در اکثر کشورها مربوط به بخش کشاورزی می‌باشد. با توجه به بحران خشکسالی، یکی از راه‌کارهای افزایش راندمان آبیاری، مشارکت دادن کشاورزان در مدیریت آبیاری است. مشارکت کشاورزان علاوه بر کاهش هزینه‌های دولت برای ساخت و نگهداری زیرساخت‌های مورد نیاز آبیاری، باعث افزایش حس مالکیت و مسئولیت در بین کشاورزان و مشارکت در نگهداری و استفاده از این زیر ساخت‌ها می‌شود. این تحقیق با هدف تبیین سازه‌های موثر بر مشارکت کشاورزان در مدیریت آبیاری با استفاده از فن تحلیل مسیر در شبکه آبیاری سد درودزن استان فارس انجام شده است. روش تحقیق، روش پیمایش بوده و نمونه مورد مطالعه شامل 270 نفر از کشاورزان بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی طبقه‌بندی شده چند مرحله‌ای انتخاب شد. یافته‌های تحقیق نشان می دهد که از بین متغیرهای تحقیق، نگرش نسبت به مشارکت در مدیریت آبیاری و درک مشکلات موجود بالاترین تأثیر مستقیم را روی میزان مشارکت کشاورزان در مدیریت آبیاری داشتند. میزان اجتماعی بودن و نگرش نسبت به مراکز ترویج و خدمات کشاورزی بالاترین تأثیر غیر مستقیم روی میزان مشارکت کشاورزان و همچنین بالاترین تأثیر مستقیم روی نگرش افراد نسبت به مشارکت در مدیریت آبیاری را دارا می باشند. بر اساس یافته های تحقیق توصیه های عملی بمنظور جلب مشارکت کشاورزان در مدیریت آبیاری از جمله: ایجاد نگرش مثبت نسبت به مشارکت و همچنین دستگاههای اجرایی از طریق عملکرد شفاف و ارائه بازخورد نتایج فعالیت‌ها به کشاورزان و همچنین افزایش درک آنها نسبت به مسائل و مشکلات موجود با برگزاری جلسات و تماس مستقیم، ارائه گردید.

واژه‌های کلیدی: مشارکت کشاورزان، مدیریت آبیاری، سد درودزن، راندمان آبیاری

عنوان مقاله [English]

Factors Affecting Farmers ' Participation in Irrigation Management: the Application of Path Analysis

نویسندگان [English]

  • T. Azizi Khalkheili
  • Gh.H. Zamani
چکیده [English]

Abstract
The main portion of water is consumed by agricultural section in the world. With regards to drought crisis, farmers' participation (FP) in irrigation management can play important role in increasing irrigation water productivity. Farmers' participation decreases public costs for building and maintaining irrigation networks, furthermore, increases their responsibility and ownership feeling towards protecting and use of irrigation networks. This research was conducted to determinate the factors affecting FP in irrigation management by use of path analysis technique on Doroodzan Dam Irrigation Network in Fars province, Iran. Descriptive research method with survey technique, for collecting data, was applied. Multi-stage stratified random sampling was used to select 270 farmers as the research subjects. The research findings showed that farmers' attitude towards participation and problem perception had the greatest direct affect on FP in irrigation management. Farmers' sociability and attitude towards personnel of Extension and Agricultural Service Centers had the greatest indirect affect on FP in irrigation management, and showed the greatest direct affect on farmers' attitude in this regards. Based on the research findings, applicable recommendations were made such as: inducing positive attitude toward participation as well as toward executive organizations by meaningful performance and offering feedback of activities to the farmers; and also increasing their perception toward problems through delivering training sessions and direct contacts.

Keywords: Farmers' participation, Irrigation management, Doroodzan Dam, Irrigation efficiency