فاطمه سخی؛ حسین محمدی؛ محمود صبوحی
چکیده
کشاورزان با انواع مختلفی از مخاطرات طبیعی و غیرطبیعی در فعالیتهای کشاورزی مواجهاند و در نتیجه، درآمد آنها از تولیدات کشاورزی با بیثباتی همراه است. دامنه گستردهای از مخاطرات در درآمد حاصل از تولیدات کشاورزی تأثیرگذار است. یکی از مخاطرات مهمی که همواره گریبانگیر کشاورزان میباشد، خطر ناشی از نوسانات قیمت محصولات کشاورزی ...
بیشتر
کشاورزان با انواع مختلفی از مخاطرات طبیعی و غیرطبیعی در فعالیتهای کشاورزی مواجهاند و در نتیجه، درآمد آنها از تولیدات کشاورزی با بیثباتی همراه است. دامنه گستردهای از مخاطرات در درآمد حاصل از تولیدات کشاورزی تأثیرگذار است. یکی از مخاطرات مهمی که همواره گریبانگیر کشاورزان میباشد، خطر ناشی از نوسانات قیمت محصولات کشاورزی است. پنبه از جمله محصولات کشاورزی است که قیمت واقعی آن طی سالیان گذشته دارای نوسانات قابل توجهی بوده است. هدف از این تحقیق بررسی احتمال و عوامل موثر بر مشارکت کشاورزان در بازارهای آتی و اختیارمعامله به عنوان ابزارهای کاهنده نوسانات قیمت است. با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ساده، تعداد 200 کشاورز پنبهکار انتخاب شده و دادههای مقطعی با تکمیل پرسشنامه جمعآوری شد. برای بررسی هدف مذکور از مدل رگرسیون لاجیت چندگانه استفاده شده است. نتایج تحقیق نشان داد که در دوره مورد بررسی 94-1393، 35 درصد از کشاورزان تمایلی به مشارکت در دو بازار آتی و اختیارمعامله ندارند. تمایل به مشارکت کشاورزان در بازار آتی 19 درصد و در بازار اختیارمعامله 5/21 درصد است. تمایل کشاورزان به مشارکت در هر دو بازار مذکور نیز 5/24 درصد بوده است. نتایج برآورد مدل لاجیت چندگانه برای احتمال مشارکت در بازارهای آتی و اختیارمعامله نشان داد که متغیرهای سطح تحصیلات، نحوه مالکیت مزرعه، سطح زیرکشت پنبه، درآمد غیرمزرعهای، تجربهکارکشاورزی، شاخص تمایل به استفاده از فنآوریهای نو، شاخص درک ریسک بازار پنبه و شاخص ریسکگریزی از لحاظ آماری معناداراند که در این میان متغیرهای نحوه مالکیت مزرعه، درآمد غیرمزرعهای و تجربهکارکشاورزی اثر منفی و متغیرهای دیگر اثر مثبتی بر احتمال مشارکت در بازارهای مذکور دارند. در راستای نتایج تحقیقپیشنهاد شده است که به صورت رسمی در برخی مناطق پنبه خیز کشور بازارهایی به صورت پایلوت برای قراردادهای آتی و اختیار ایجاد شده و کارامدی آنها در طول زمان بررسی گردد و در صورت موفقیت به سایر نقاط کشور که دارای مزیت نسبی برای تولید محصولات می باشند نیز این بازارها تعمیم داده شود.
