اقتصاد کشاورزی
رضا حیدری
چکیده
موضوع قیمت یک عامل کلیدی در فعالیت مالی و تجاری مرتبط با بخش کشاورزی است، به گونهای که همواره فعالان بخش کشاورزی در معرض ریسکهای ناشی از نوسان قیمت محصولات کشاورزی قرار دارند. این مسئله نه تنها منجر به تصمیمگیری نادرست در زمینه تولید بهینه محصولات در سال جاری میشود، بلکه میتواند اجرای تعهدهای مالی آنان را در سالهای آتی با ...
بیشتر
موضوع قیمت یک عامل کلیدی در فعالیت مالی و تجاری مرتبط با بخش کشاورزی است، به گونهای که همواره فعالان بخش کشاورزی در معرض ریسکهای ناشی از نوسان قیمت محصولات کشاورزی قرار دارند. این مسئله نه تنها منجر به تصمیمگیری نادرست در زمینه تولید بهینه محصولات در سال جاری میشود، بلکه میتواند اجرای تعهدهای مالی آنان را در سالهای آتی با خطر روبهرو سازد. در سالهای اخیر، نوسانات قیمت محصولات کشاورزی در ایران افزایش یافته است و لذا پیشبینی دقیق تغییرات قیمت ضروری به نظر میرسد. در مطالعه حاضر، یک رویکرد ترکیبی انعطافپذیر در پیشبینی قیمت ماهیانه گوشت گاو، گوشت گوسفند و مرغ از آوریل 2001 تا مارس 2021 ارائه شده است. در این روش جدید، سه روش ترکیب انفرادی مختلف شامل روش میانگینگیری، روش تنزیل شده و روش انقباض برای ترکیب خروجیهای پیشبینی مربوط به سه مدل ترکیبی متشکل از شبکه عصبی پرسپترون (MLPANN) و الگوریتمهای تکاملی (الگوریتم ژنتیک GA، الگوریتم ازدحام ذرات PSO و الگوریتم رقابت استعماری ICA) مورد استفاده قرار گرفتند. نتایج حاصل از این مطالعه نشان داد که بر اساس شاخص آماری RMSE، مدل ترکیبی پرسپترون- الگوریتم رقابت استعماری (MLPANN-GA) و روش انفرادی انقباضی با (K=0.25) دارای بالاترین دقت در پیشبینی قیمت گوشت گاو، گوسفند و مرغ است. همچنین عملکرد مدل پیشنهادی از اجزای آن (مدلهای ترکیبی) بهتر است. روش پیشنهادی برای پیشبینی از نظر نوع محصول یا جایگزینی اجزای تشکیلدهنده دارای انعطافپذیری است.
اقتصاد کشاورزی
نیوشا نراقی؛ رضا مقدسی؛ امیر محمدی نژاد
چکیده
با توجه به اهمیت نهادههای کشاورزی به ویژه انرژی در بازار قیمت محصولات کشاورزی، در این مقاله رابطه مصرف انرژی و تورم بخش کشاورزی ایران در قالب مدل غیرخطی مارکوف-سوئیچینگ با استفاده از دادههای فصلی طی دوره زمانی 1395-1370 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یکی از دلایل مهم استفاده از مدل مارکوف-سوئیچینگ، غیرخطی بودن سری زمانی قیمت محصولات ...
بیشتر
با توجه به اهمیت نهادههای کشاورزی به ویژه انرژی در بازار قیمت محصولات کشاورزی، در این مقاله رابطه مصرف انرژی و تورم بخش کشاورزی ایران در قالب مدل غیرخطی مارکوف-سوئیچینگ با استفاده از دادههای فصلی طی دوره زمانی 1395-1370 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. یکی از دلایل مهم استفاده از مدل مارکوف-سوئیچینگ، غیرخطی بودن سری زمانی قیمت محصولات کشاورزی و وجود نوسانات مختلف طی سالهای مورد مطالعه است. به طور کلی نتایج مدل نشان میدهد مصرف انرژی و تورم بخش کشاورزی رابطهای غیرخطی و نامتقارن دارند و تورم کشاورزی در دو رژیم مختلف، رفتار متفاوتی بر جای میگذارند. شواهد تجربی نشان میدهد که شوک ناشی از مصرف انرژی در هر دو رژیم اول (نرخ رشد تورم پایین) و رژیم دوم (نرخ رشد تورم بالا) تاثیر معنادار منفی بر تورم کشاورزی دارد، در حالیکه تأثیر مصرف انرژی بر تورم کشاورزی در رژیم نرخ رشد تورم بالا کمتر از رژیم نرخ رشد تورم پایین است. همچنین براساس نتایج حاصل از براورد مدل مارکوف-سوئیچینگ، احتمال ماندگاری در رژیم دوم، 93 درصد و احتمال گذار از این رژیم به رژیم اول 7 درصد است و نرخ تورم کشاورزی در دو رژیم مورد نظر وابسته به دوره قرارگیری آنها بوده است که برای سیاست گذاری اقتصاد در حوزه کشاورزی حائز اهمیت میباشد. در نتیجه، برنامهریزان و سیاستگذاران باید به این عدم تقارن در نرخ تورم کشاورزی توجه داشته باشند تا با استفاده از ابزارهای سیاست گذاری مناسب، ثبات قیمت در بخش کشاورزی را تا حد ممکن افزایش دهند.
محمد قهرمان زاده؛ سمانه خلیلی ملکشاه؛ اسماعیل پیش بهار
چکیده
شناخت اثر سیاست آزادسازی تجاری در بخش کشاورزی در کشورهای در حال توسعه به دلیل وابستگی حیاتی خانوارها به کشاورزی از نظر درآمد و مصرف ضروری است. اثر سیاست آزادسازی تجاری با توجه به مجموعه عوامل اثرگذار بر انتقال قیمت از بازارهای جهانی به بازار داخلی و دستمزدها متفاوت بوده و یک سیاست تجاری مشابه به احتمال زیاد دارای نتایج متفاوت در کشورهای ...
بیشتر
شناخت اثر سیاست آزادسازی تجاری در بخش کشاورزی در کشورهای در حال توسعه به دلیل وابستگی حیاتی خانوارها به کشاورزی از نظر درآمد و مصرف ضروری است. اثر سیاست آزادسازی تجاری با توجه به مجموعه عوامل اثرگذار بر انتقال قیمت از بازارهای جهانی به بازار داخلی و دستمزدها متفاوت بوده و یک سیاست تجاری مشابه به احتمال زیاد دارای نتایج متفاوت در کشورهای مختلف خواهد بود. هدف از این مطالعه بررسی دامنه عبور نرخ تعرفههای تجاری به قیمت گروههای عمده محصولات کشاورزی در بخش شهری و روستایی کشور طی دوره زمانی 93-1384 میباشد. برای این منظور با استفاده از دادههای هزینه و درآمد خانوار مرکز آمار ایران و سالنامه آماری گمرک جمهوری اسلامی ایران، دامنه عبور تغییرات نرخ تعرفه به قیمتهای داخلی محصولات کشاورزی با استفاده از مدل عبور نرخ تعرفه نیکیتا و دادههای شبه پانل برآورد گردید. نتایج نشان دهنده عبور ناقص و پایین نرخ تعرفه به قیمت گروه کالاهای محصولات کشاورزی در ایران میباشد؛ بهطوریکه در مناطق شهری عبور نرخ تعرفه به قیمتهای محصولات کشاورزی در دامنه صفر و 17 درصد و در بخش روستایی در دامنه صفر و 26 درصد قرار دارد. عبور پایین نرخ تعرفه به قیمتهای داخلی در ایران به دلیل زیرساختهای محدودتر و بازارهای ناقص دور از انتظار نیست. توصیه میگردد سیاستگذاران در اتخاذ سیاستهای تجاری عواملی همچون مکانیزم انتقال قیمت در بازار، وضعیت زیرساختها و اثرات منطقهای عبور نرخ تعرفه به قیمتها را مد نظر قرار دهند.
سید محمد فهیمیفرد؛ احمد علی کیخا؛ ماشاءالله سالارپور
چکیده
چکیدهدر این مطالعه از مدل شبکه عصبی- خودرگرسیونی با ورودیهای برونزا (NNARX) در پیش بینی سه افق زمانی آتی قیمت خرده فروشی برنج، گوشت مرغ و تخم مرغ استفاده و کارایی آن با مدل ARIMA - به عنوان رایج ترین روش خطی پیش بینی- مقایسه شد. برای این منظور از دادههای هفته ای گردآوری شده از شرکت پشتیبانی امور دام و فروشگاه رفاه کل کشور (مربوط به دوره 1387:4-1381:1) ...
بیشتر
چکیدهدر این مطالعه از مدل شبکه عصبی- خودرگرسیونی با ورودیهای برونزا (NNARX) در پیش بینی سه افق زمانی آتی قیمت خرده فروشی برنج، گوشت مرغ و تخم مرغ استفاده و کارایی آن با مدل ARIMA - به عنوان رایج ترین روش خطی پیش بینی- مقایسه شد. برای این منظور از دادههای هفته ای گردآوری شده از شرکت پشتیبانی امور دام و فروشگاه رفاه کل کشور (مربوط به دوره 1387:4-1381:1) و معیارهای ارزیابی کارایی مدلها از جمله R2، MAD و RMSE استفاده شد. نتایج ارزیابی کارایی مدلها نشان داد که مدل غیرخطی شبکه عصبی- خودرگرسیونی NNARX در پیش بینی قیمت خرده فروشی محصولات کشاورزی و افقهای زمانی مورد بررسی، در مقایسه با مدل خطی ARIMA کاراتر میباشد.
